Venice Biennale 2026: Khi Nghệ Thuật Đương Đại Đẩy Mọi Giới Hạn Đến Cùng Cực

Venice Biennale 2026 không chỉ là một cuộc triển lãm mà còn là một cú sốc thị giác đầy táo bạo, nơi nghệ thuật đương đại thách thức mọi giới hạn về đạo đức và nhận thức.

Với chủ đề chủ đạo “In Minor Keys”, triển lãm năm nay bao trùm bởi một bầu không khí u sầu, thậm chí là tuyệt vọng, phản chiếu những rạn nứt của thế giới hiện đại. Tuy nhiên, chính trong sự u tối đó, những tiếng nói nghệ thuật gai góc nhất đã trỗi dậy, khiến người xem không khỏi bàng hoàng, thậm chí có những tác phẩm khiến cảnh sát phải can thiệp vì mức độ gây sốc quá lớn.

Florentina Holzinger: Sự cực đoan trong nghệ thuật trình diễn

Nếu phải tìm một cái tên đại diện cho sự phá vỡ mọi quy tắc tại Venice năm nay, đó chắc chắn là Florentina Holzinger. Nghệ sĩ này đã biến gian trưng bày của mình thành một viễn cảnh hậu tận thế đầy ám ảnh. Điểm nhấn gây tranh cãi nhất chính là màn trình diễn khỏa thân, nơi cô treo ngược mình, đóng vai trò như quả lắc của một chiếc chuông khổng lồ.

Không dừng lại ở đó, Holzinger còn thử thách tâm lý khán giả bằng một hệ thống lọc nước tiểu trực tiếp từ nhà vệ sinh để bơm vào bể chứa. Sự kết hợp giữa những hình ảnh trần trụi và một khu vực trông như thảm họa nước thải tạo nên một cảm giác mất kiểm soát khủng khiếp. Màn trình diễn này gây chấn động đến mức 4 cảnh sát đã phải xuất hiện để kiểm tra, biến tác phẩm trở thành tâm điểm bàn tán sôi nổi nhất thành phố Venice.

Điểm sáng công nghệ từ các nghệ sĩ Trung Quốc

Trái ngược với sự u uất bao trùm khu Arsenale, nhóm 10 nghệ sĩ Trung Quốc mang đến một góc nhìn lạc quan hơn về sự giao thoa giữa con người và trí tuệ nhân tạo (AI). Trong một không gian tối giản với cột sáng trung tâm, người xem được chiêm ngưỡng những mô hình phong cảnh điêu khắc của Jiang Suxuan hay robot viết thư pháp của Nie Shichang.

Đặc biệt, “bãi cỏ ghế kỹ thuật số” của Zhang Zhoujie đóng vai trò như một nốt lặng cần thiết. Sau khi đi qua những tác phẩm nặng nề về chính trị và xã hội, việc được “ngồi xuống” trong một không gian kỹ thuật số mang lại cảm giác an ủi kỳ lạ cho khách tham quan.

Lawrence Abu Hamdan và cuộc điều tra “vũ khí âm thanh”

Trong khuôn khổ triển lãm Canicula, Lawrence Abu Hamdan xuất hiện với vai trò một “thám tử âm thanh”. Tác phẩm 450XL: The Story of a Fugitive Sound không chỉ là nghệ thuật sắp đặt mà còn là một hồ sơ điều tra thực thụ. Bằng cách thu thập lời kể từ những người biểu tình tại Serbia, ông tái hiện lại nỗi ám ảnh về một loại vũ khí âm thanh được dùng để giải tán đám đông trong im lặng.

Việc đặt 15 màn hình như những biểu ngữ biểu tình trong một phòng nhạc cổ điển với các bức bích họa tạo nên sự tương phản gay gắt giữa vẻ đẹp nghệ thuật truyền thống và sự tàn khốc của hiện thực chính trị.

Sự giao thoa giữa u tối và sang trọng của Sanya Kantarovsky

Sanya Kantarovsky mang đến những bức họa như những khung hình tĩnh từ một bộ phim thriller (giật gân). Sự tuyệt vọng hiện rõ trong hình ảnh người đàn ông khỏa thân co ro dưới chân giường, đối lập với vẻ ngây thơ của một chú chó trên gối. Điều thú vị là những tác phẩm đầy căng thẳng này lại được đặt trong những căn phòng cổ điển với đèn chùm thủy tinh Murano xa hoa, tạo nên một không khí như buổi gọi hồn kỳ quái, xóa nhòa ranh giới giữa các thế kỷ.

Gabrielle Goliath: Tiếng hát vượt qua sự cấm đoán

Nghệ thuật luôn đi đôi với chính trị, và trường hợp của Gabrielle Goliath là minh chứng rõ nhất. Dù bị chính phủ Nam Phi cấm xuất hiện vì tác phẩm Elegy (lời tưởng niệm nhà thơ Palestine) bị coi là “gây chia rẽ”, cô vẫn trình diễn tại nhà thờ Chiesa di Sant’Antonin thông qua sự hỗ trợ của trung tâm Ibraaz (London).

Màn trình diễn opera với những nốt cao kéo dài liên tục, nối tiếp nhau không ngắt quãng, là một nghi thức tưởng niệm đau xót dành cho những phụ nữ là nạn nhân của bạo lực và phân biệt chủng tộc. Đây là một trong những trải nghiệm cảm xúc mãnh liệt nhất, lấp đầy khoảng trống mà triển lãm chính đôi khi bỏ sót.

Những điểm chạm tinh tế: Từ dải ảnh 1,5km đến nghệ thuật “khe bỏ xu”

Trong khi Carrie Schneider gây choáng ngợp bằng dải ảnh cuộn dài 1,5km tái hiện bộ phim La Jetée (1962), thì Lydia Ourahmane lại chọn cách tiếp cận khiêm nhường và bền vững. Toàn bộ tác phẩm của Ourahmane sử dụng vật liệu từ chính Venice: cầu tàu gỗ cho hợp tác xã địa phương, rèm hạt Murano do tù nhân xâu thủ công.

Đặc biệt, chi tiết một thiết bị chiếu sáng chỉ bật lên khi người xem bỏ vào một đồng euro là một sự ẩn dụ sâu sắc về giá trị của nghệ thuật và sự tương tác giữa con người với di sản.

Nghệ thuật trong vùng chiến sự và sự hiện diện của Việt Nam

Một trong những tác phẩm gây xúc động nhất là con hươu bê tông khổng lồ của Zhanna Kadyrova. Vượt qua 4 lần nỗ lực sơ tán từ vùng chiến sự Pokrovsk (Ukraine), chú hươu origami này không chỉ là điêu khắc mà còn là biểu tượng của sự sinh tồn.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Đáng chú ý, nghệ sĩ Việt Nam Lê Hữu Hiếu cũng ghi dấu ấn với tác phẩm sắp đặt “Tằm” (Baco da seta). Bằng kỹ thuật “hom đất” truyền thống — phủ hỗn hợp đất sét, rơm, trấu lên gỗ mít rồi nung trong hố — tác phẩm mang vẻ đẹp cổ xưa, thô mộc, khẳng định giá trị của thủ công truyền thống trước sự lấn át của công nghệ hiện đại.

Kết thúc chuyến hành trình, có lẽ điều thú vị nhất lại là một con chim mòng biển vô tình làm tổ tại khu Giardini. Sự hiện diện của nó khiến nhiều người tự hỏi: Liệu đây có phải là một tác phẩm sắp đặt về điểu học? Sự nhầm lẫn hài hước này chính là điểm giao thoa tuyệt vời giữa nghệ thuật sắp đặt và cuộc sống thực tại.

Lời kết: Venice Biennale 2026 không cố gắng vỗ về người xem mà chọn cách đối diện trực diện với nỗi đau, sự bất công và những mâu thuẫn của thời đại. Đó là một cuộc triển lãm buộc chúng ta phải suy nghĩ, thậm chí là khó chịu, nhưng chính sự khó chịu đó mới là khởi đầu của nhận thức. Bạn nghĩ sao về việc dùng sự “gây sốc” để truyền tải thông điệp nghệ thuật? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Venice Biennale 2026 có gì đặc biệt?Triển lãm năm nay mang chủ đề ‘In Minor Keys’, tập trung vào những góc nhìn u sầu, thách thức giới hạn đạo đức và chính trị thông qua các tác phẩm sắp đặt, trình diễn cực đoan.

Tác phẩm nào gây tranh cãi nhất tại sự kiện này?Màn trình diễn khỏa thân treo ngược làm quả lắc chuông của Florentina Holzinger là tác phẩm gây sốc nhất, thậm chí khiến cảnh sát phải can thiệp.

Nghệ sĩ Việt Nam nào tham gia Venice Biennale 2026?Nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu tham gia với tác phẩm sắp đặt ‘Tằm’, sử dụng kỹ thuật hom đất truyền thống để tạo nên vẻ đẹp cổ xưa tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Venice Biennale 2026 có gì đặc biệt?

Triển lãm năm nay mang chủ đề ‘In Minor Keys’, tập trung vào những góc nhìn u sầu, thách thức giới hạn đạo đức và chính trị thông qua các tác phẩm sắp đặt, trình diễn cực đoan.

Tác phẩm nào gây tranh cãi nhất tại sự kiện này?

Màn trình diễn khỏa thân treo ngược làm quả lắc chuông của Florentina Holzinger là tác phẩm gây sốc nhất, thậm chí khiến cảnh sát phải can thiệp.

Nghệ sĩ Việt Nam nào tham gia Venice Biennale 2026?

Nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu tham gia với tác phẩm sắp đặt ‘Tằm’, sử dụng kỹ thuật hom đất truyền thống để tạo nên vẻ đẹp cổ xưa tự nhiên.