Quảng Trị: Quyết liệt xóa bỏ "lối tắt" tử thần qua đường sắt

Việc xóa lối đi tự mở qua đường sắt tại Quảng Trị đang trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm loại bỏ những “điểm đen” giao thông, bảo vệ tính mạng người dân và an toàn chạy tàu.

Tại nhiều địa phương ở Quảng Trị, những lối đi tự phát băng qua đường ray vốn được người dân coi là “lối tắt” tiện lợi cho sinh hoạt và sản xuất. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên gia an toàn giao thông, đây thực chất là những cái bẫy tiềm ẩn nguy cơ tai nạn thảm khốc, đặc biệt khi ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân còn thấp.

Thực trạng báo động: Khi “tiện lợi” đánh đổi bằng tính mạng

Một minh chứng điển hình là tại xã Đồng Lê, nơi ghi nhận tới 42 lối đi tự mở trên tuyến đường sắt đi qua địa bàn. Dù Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Bình đã quyết liệt triển khai đóng 4 lối đi, lắp đặt cọc mốc, rào chắn và biển cảnh báo, nhưng cuộc chiến chống “lối tắt” vẫn diễn ra đầy cam go.

Nguy hiểm hơn, phần lớn các điểm giao cắt tự phát này không có người cảnh giới hay hệ thống barie. Tầm nhìn của người tham gia giao thông thường bị che khuất bởi nhà dân, cây cối hoặc các công trình ven đường. Điều này biến những lối đi này thành “điểm mù” chết người, đặc biệt là vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết xấu.

Nghịch lý giữa an toàn và nhu cầu sinh hoạt

Tại thôn Liên Sơn (xã Bắc Trạch), lối đi tự mở đã tồn tại từ lâu và trở thành trục giao thông chính dẫn về trung tâm xã. Việc đóng lối đi gây ra sự bất tiện lớn cho học sinh và nông dân. Hệ quả là một thực trạng đáng buồn: nhiều người dân tự ý tháo dỡ rào chắn hoặc mở lại lối đi cũ ngay sau khi cơ quan chức năng vừa hoàn tất việc đóng rào.

Vì sao việc xóa bỏ lối đi tự mở lại khó khăn đến vậy?

Phân tích sâu hơn, khó khăn trong công tác quản lý không chỉ nằm ở ý thức người dân mà còn ở sự thiếu hụt hạ tầng giao thông thay thế. Khi người dân không có đường gom hoặc cầu vượt hợp pháp, họ buộc phải chọn phương án rủi ro nhất để đảm bảo sinh kế.

• Áp lực hạ tầng: Tuyến đường sắt qua Quảng Trị dài hơn 250km, trong đó riêng khu vực do Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Bình quản lý (174,5km) vẫn còn tới 85 lối đi chưa được khắc phục.
• Tâm lý chủ quan: Nhiều người vẫn cho rằng “đi mãi không sao” nên xem nhẹ các cảnh báo về an toàn đường sắt.
• Xung đột lợi ích: Việc đóng lối đi ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian di chuyển và sản xuất nông nghiệp của cư dân hai bên đường ray.

Giải pháp căn cơ: Không chỉ là rào chắn mà là hạ tầng đồng bộ

Để giải quyết dứt điểm, ngành đường sắt Quảng Trị đang áp dụng chiến lược “Nhận diện nguy cơ - Phòng ngừa từ sớm - Xử lý kịp thời - Quyết không tái diễn”. Tuy nhiên, rào chắn chỉ là giải pháp tình thế. Giá trị bền vững phải đến từ việc thay đổi tư duy quản lý và đầu tư bài bản.

Lộ trình triển khai đến năm 2026

Ông Đoàn Thuận, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Đường sắt Quảng Bình, cho biết đơn vị dự kiến sẽ đóng thêm khoảng 10 lối đi tự mở trong năm 2026. Song song với đó, giải pháp chiến lược là đề xuất Bộ Xây dựng và các cơ quan Trung ương thẩm định, đầu tư các công trình:

1. Hệ thống đường gom: Tạo lối đi an toàn, tách biệt hoàn toàn với hành lang đường sắt.
2. Cầu chui và cầu vượt: Giải quyết triệt để nhu cầu đi lại của cư dân tại các điểm giao cắt trọng yếu.
3. Barie tự động: Lắp đặt tại các điểm giao cắt hợp pháp để loại bỏ sai sót do con người.

Việc kết hợp giữa tuyên truyền nâng cao nhận thức tại các trường học, khu dân cư và xây dựng hạ tầng hiện đại là con đường duy nhất để hình thành văn hóa giao thông an toàn, bền vững.

Góc nhìn chuyên gia: An toàn giao thông đường sắt không thể đạt được nếu chỉ dùng biện pháp cưỡng chế. Bài học từ Quảng Trị cho thấy, khi quyền lợi về đi lại của người dân được đáp ứng bằng những công trình dân sinh hợp pháp, họ sẽ tự giác từ bỏ những “lối tắt” nguy hiểm. Đây không chỉ là câu chuyện về kỹ thuật rào chắn, mà là câu chuyện về quy hoạch hạ tầng vì con người.

Bạn nghĩ sao về việc xây dựng cầu chui, cầu vượt để thay thế các lối đi tự mở? Hãy chia sẻ ý kiến hoặc gửi kiến nghị về những điểm đen giao thông tại địa phương bạn ở phần bình luận bên dưới!