BoJ Giữ Nguyên Lãi Suất Tháng 4: Thách Thức "Kép" Cho Thống Đốc Ueda

Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) dự kiến giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng Tư đang tạo ra áp lực khổng lồ lên đồng Yen và Thống đốc Kazuo Ueda.

Quyết định duy trì lãi suất không thay đổi trong kỳ họp kết thúc ngày ²⁹⁄₄ tới đây không đơn thuần là một động thái kỹ thuật, mà là một cuộc chơi tâm lý đầy rủi ro. Trong bối cảnh đồng Yen liên tục trượt giá, Thống đốc Kazuo Ueda đang đứng trước một bài toán truyền thông hóc búa để vừa kiềm chế sự sụt giảm của nội tệ, vừa không gây sốc cho nền kinh tế.

Áp lực từ đồng Yen và “cái bẫy” truyền thông

Hiện tại, đồng Yen đang dao động quanh ngưỡng 159,50 JPY/USD, tiệm cận mức giá nhạy cảm từng khiến Chính phủ Nhật Bản phải can thiệp trực tiếp vào năm 2024. Điều này đặt BoJ vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu phát ngôn quá mềm mỏng, thị trường sẽ coi đó là tín hiệu ủng hộ nới lỏng, dẫn đến làn sóng bán tháo Yen. Ngược lại, nếu quá cứng rắn, BoJ có thể gây áp lực lên chi phí vay vốn của doanh nghiệp nội địa.

Nỗi ám ảnh từ tháng ⁴⁄₂₀₂₄ vẫn còn đó, khi những phát biểu không rõ ràng của ông Ueda đã bị thị trường diễn giải sai, kéo theo đợt sụt giảm giá trị đồng Yen nghiêm trọng. Do đó, theo ông Shigeto Nagai, cựu Trưởng bộ phận Quốc tế của BoJ, điểm mấu chốt lần này là mức độ quyết tâm mà BoJ thể hiện trong việc tiếp tục lộ trình tăng lãi suất để bảo vệ giá trị đồng tiền.

Tại sao BoJ tạm hoãn lộ trình bình thường hóa chính sách?

Chỉ vài tuần trước, giới phân tích tin rằng BoJ sẽ tăng lãi suất để bình thường hóa chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, cục diện thay đổi nhanh chóng do các yếu tố ngoại biên:

• Xung đột địa chính trị: Căng thẳng Mỹ - Iran đẩy giá dầu tăng vọt, gây bất ổn cho chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng, khiến BoJ thận trọng hơn trong việc thắt chặt tiền tệ.
• Áp lực chính trị: Chuyên gia kinh tế Taro Kimura chỉ ra rằng sức ép từ chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi - người ủng hộ các biện pháp kích thích kinh tế - có thể là lý do khiến kế hoạch tăng lãi suất bị trì hoãn.
• Kỳ vọng thị trường: Hiện chỉ có khoảng 7% khả năng BoJ tăng lãi suất trong tuần này; đa số dự báo động thái này sẽ dời sang tháng ⁶⁄₂₀₂₆.

Nghịch lý lạm phát: Giá dịch vụ tăng kỷ lục nhưng tiêu dùng sụt giảm

BoJ đang đối mặt với một bức tranh kinh tế đầy mâu thuẫn. Một mặt, lạm phát tại Nhật Bản tăng tốc trở lại trong tháng ³⁄₂₀₂₆, đặc biệt là giá dịch vụ sản xuất tăng 1,25% so với tháng trước - mức tăng mạnh nhất trong 36 năm qua (loại trừ các giai đoạn tăng thuế tiêu thụ). Điều này cho thấy áp lực lạm phát đang len lỏi sâu vào cấu trúc chi phí.

Mặt khác, tâm lý người tiêu dùng lại sụt giảm mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19. Sự suy giảm nhu cầu nội địa khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại về tăng trưởng. Dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay có thể bị điều chỉnh giảm từ 1% xuống còn 0,8%.

Bối cảnh toàn cầu và tầm nhìn dài hạn của Thống đốc Ueda

Trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp sắp tới, khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản và thế giới vẫn là một hố sâu. Thực tế, khi tính đến lạm phát, lãi suất thực của Nhật Bản vẫn đang ở vùng âm sâu, tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ chống lại đồng Yen.

Kể từ khi nhậm chức năm 2023, Thống đốc Ueda đã có những bước đi táo bạo: tháo dỡ kiểm soát đường cong lợi suất (YCC), chấm dứt lãi suất âm và nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 3 thập kỷ. Với hai năm nhiệm kỳ còn lại, giới quan sát tin rằng ông sẽ kiên trì theo đuổi lộ trình thắt chặt ngay khi các điều kiện kinh tế vĩ mô cho phép.

Góc nhìn chuyên gia: Việc duy trì lãi suất cực thấp trong khi cú sốc lạm phát từ Trung Đông lan rộng sẽ là bài kiểm tra khắc nghiệt nhất cho tính độc lập của BoJ. Nếu không quyết liệt, BoJ có thể đánh mất uy tín trong việc kiểm soát lạm phát dài hạn. Liệu ông Ueda sẽ chọn sự an toàn ngắn hạn hay sự ổn định dài hạn cho đồng Yen?

Bạn đánh giá thế nào về khả năng can thiệp tỷ giá của Chính phủ Nhật Bản trong thời gian tới? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi các bản tin phân tích kinh tế quốc tế của chúng tôi.